ABD’de açıklanan makroekonomik göstergelerin ABD Merkez Bankasının faiz artışlarına ara verebileceği ihtimalini artırmasına rağmen dünya borsalarında dalgalı bir tablo izleniyor. Yatırımcılar yarın duyurulacak kritik istihdam raporuna odaklanırken, tahvil faizlerindeki tırmanış ve enerji fiyatlarındaki belirsizlikler küresel piyasalarda risk iştahını sınırlamaya devam ediyor.
ABD Ekonomisinde Büyüme ve İstihdam Göstergeleri
Yılın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,2 büyüyen ABD ekonomisi, yüzde 1,5 seviyesindeki öncü tahminleri geride bıraktı. Ülkede özel sektör istihdamı eylülde 90 bin kişi yükselerek öngörülerin üzerinde gerçekleşti. Kişisel tüketim harcamaları ağustosta aylık yüzde 0,9 artışla piyasa beklentilerini aşarken, kişisel gelirlerdeki artış yüzde 0,2 ile tahminlerin gerisinde kaldı.
Fed’in yakından izlediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, ağustosta aylık bazda yüzde 0,2 ve yıllık bazda yüzde 3 artış kaydetti. Piyasalarda endeksin aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 3,3 artacağı öngörülüyordu. Temmuzdaki artış aylık yüzde 0,1 ve yıllık yüzde 3 olmuştu. Gelişmelerin ardından para piyasalarında Fed’in ekim toplantısında faiz artıracağına yönelik beklentiler yüzde 70’ten yüzde 38’e geriledi.
Analistler, ABD’den gelen son verilerin piyasalarda Fed’in politikasında “yumuşak iniş” yapabileceğine dair senaryoyu tekrar güçlendirdiğini belirtti.
ABD’de enflasyon tarafında aşağı yönlü bir hareket olduğunu, diğer taraftan ülke ekonomisinin hala dirençli olduğunu ifade eden analistler, Fed’in yakın zamanda faiz artırmak zorunda kalmayabileceğini söyledi.
Analistler, yarın ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin Fed’in politikalarına ilişkin beklentileri şekillendirecek en önemli veri olduğunu kaydetti.
Dizel fiyatlarındaki eylül artışının henüz verilere yansımamış olması enflasyon baskılarına dair belirsizliği koruyor. Büyüme ve istihdam verilerinin güçlü gelmesi ise uzun vadeli faizlerin yüksek kalacağı algısını destekliyor. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,31 ile 2007’den bu yana en yüksek düzeyi görmesinin ardından yüzde 5,28’e, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,65 ile 2002’den bu yana kaydedilen zirvenin ardından yüzde 5,62’ye çekildi.
Tahvil getirilerindeki yükselişle dolar endeksi 101,7 ile 24 Haziran’dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Altının onsu yüzde 0,7 kazançla 4 bin 184 dolara çıkarken, aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4 düşerek 96,6 dolara geriledi.
Siyasi Açıklamalar ve Fed Gelişmeleri
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, eski Fed başkanı Jerome Powell’ın Fed binaları yenileme projesindeki maliyet aşımı nedeniyle Yönetim Kurulu üyeliğinden istifa etmeye zorlanması gerektiğini bildirdi.
Beyaz Saray’da enerji yatırımlarına ilişkin duyuru yapan Trump, Güney Kore’nin ABD’deki büyük enerji projelerine 200 milyar dolara kadar yatırım yapmayı planladığını bildirdi.
Trump, dizel ihracatının yasaklanması seçeneğini değerlendirdiğini ancak bunun benzin fiyatları üzerinde olumsuz etkisinin olabileceğini belirtti.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook, enflasyonun beş yılı aşkın bir süredir hedefin üzerinde seyrettiğini belirterek, “İş gücü piyasasındaki gücü korurken enflasyonu hedeflediğimiz seviyeye geri döndürme konusundaki kararlılığımı sürdürüyorum.” dedi.
Fed, finansal kuruluşlara uygulanan stres testlerinin şeffaflığını ve hesap verebilirliğini güçlendirmek, sermaye gereksinimlerindeki dalgalanmaları azaltmak hedefiyle hazırladığı düzenlemeleri tamamladı.
Dünya Borsalarında Son Durum
New York borsası, tahvil faizlerindeki baskıyla dünü karışık tamamladı. Finansal sonuçları beklentileri aşan Micron Technology hisseleri seans sonrası işlemlerde yüzde 0,6 değer kazandı. 30 yıl vadeli mortgage faizi ise geçen hafta yüzde 7,3’e tırmanarak Kasım 2023 sonrası dönemin zirvesine ulaştı. Kapanışta Dow Jones yüzde 0,86 ve S&P 500 yüzde 0,25 gerilerken, Nasdaq yüzde 0,24 yükseldi. Vadeli kontratlar yeni güne artıda başladı.
Enerji maliyetlerindeki artışın tahvil piyasalarını baskılamasıyla Avrupa borsaları negatif kapandı. Almanya’da yıllık enflasyon eylülde yüzde 3,3 ile beklentileri aşarak Aralık 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı. İngiltere ekonomisi ise ikinci çeyrekte çeyreklik yüzde 0,5 ve yıllık yüzde 1,4 büyüme gösterdi. Dün FTSE 100 yüzde 0,29, DAX 40 yüzde 0,79, CAC 40 yüzde 0,89 ve FTSE MIB yüzde 0,84 değer kaybetti.
Asya tarafında çip şirketlerine gelen alımların etkisiyle pozitif bir seyir hakim. Eylülde Japonya imalat sanayi PMI 54,1 seviyesinde gerçekleşti. Güney Kore’nin ihracatı ise yarı iletken sevkiyatlarındaki artışla eylülde yıllık yüzde 83,5 büyüdü. Nikkei 225 endeksi yüzde 2,9, Kospi endeksi yüzde 1,2 prim yaptı. Çin ve Hong Kong’da resmi tatil dolayısıyla işlem yapılmadı.
Yurt İçi Piyasalar ve Takip Edilecek Veriler
BIST 100 endeksi dün yüzde 2,79 düşüşle 11.947,18 puandan günü tamamladı. Akşam seansında ekim vadeli BIST 30 kontratı yüzde 0,66 geriledi. Dolar/TL kuru dünü 49,0113 seviyesinde yatay kapattıktan sonra bankalararası piyasada yüzde 0,1 artışla 49,0360 liradan işlem görüyor.
Sermaye Piyasası Kurulu, Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy Yönetimi AŞ’nin tasfiye sürecindeki fonlarında mutabakatı tamamlanan pay sahiplerine tasfiye alacağına mahsuben ara ödeme yapılmasını kararlaştırdı.
Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, imalat sanayi PMI, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi PMI başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.800 ve 11.700 puanın destek, 12.100 ve 12.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Günün ekonomik takviminde yer alan önemli başlıklar şunlardır:
10.00 Türkiye, eylül ayı imalat sanayi PMI
10.55 Almanya, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 Avro Bölgesi, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 İngiltere’de BoE Başkanı Bailey’in konuşması
11.30 İngiltere, eylül ayı imalat sanayi PMI
12.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı işsizlik oranı
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
15.30 ABD, haftalık süregelen işsizlik başvuruları
16.30 Avro Bölgesi’nde ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması
16.45 ABD, eylül ayı imalat sanayi PMI
17.00 ABD, eylül ayı ISM imalat sanayi PMI
