ABD’de bir müzik teknisyeninin ikinci el dükkanından 2,48 dolara satın aldığı rulo halindeki parşömen, ABD Bağımsızlık Bildirgesi’nin 1823 tarihli nadir bir kopyası çıktı. Yapılan araştırmaların ardından müzayedeye çıkarılan tarihi belge, kimliği açıklanmayan bir alıcıya 477 bin 650 dolar karşılığında satıldı.
Müzik ekipmanı teknisyeni Michael Sparks, Mart 2006’da Nashville kentindeki Music City Thrift Store mağazasında ev eşyalarını incelerken rulo biçimindeki dokümanı fark etti. Sparks; şamdan ve tuzluk setiyle birlikte yaklaşık 121 lira (2,48 dolar) ödeyerek aldığı kağıdın geçmişini aydınlatmak amacıyla aylarca süren araştırma yürüttü. İncelemelerin ardından belgenin, gravür ustası William J. Stone tarafından hazırlanan resmi “Stone baskısı” kopyalardan biri olduğu kanıtlandı.
Tarihte Sadece 200 Adet Üretilmişti
Dönemin ABD Dışişleri Bakanı John Quincy Adams, 1776 tarihli orijinal Bağımsızlık Bildirgesi’nin yıpranması üzerine William J. Stone’a belgenin bakır levha kalıbını hazırlattı. ABD Kongresi’nin kararıyla 1823 yılında devlet yöneticileri, resmi kurumlar ve hayattaki imzacılara dağıtılmak üzere dana derisi parşömen üzerine 200 adet resmi kopya basıldı.
Tarihçiler bu keşfe kadar yalnızca 35 kopyanın varlığını ve yerini kayıt altına alabilmişti. Sparks’ın bulduğu doküman, günümüze ulaştığı bilinen 36’ncı kopya olarak tarihe geçti. Uzmanlar, mürekkep kalitesi ve muhafaza durumu yüksek olan belgenin piyasa değerinin öngörülenin üzerinde olduğunu açıkladı.
Garaj Duvarından Müzayedeye Uzanan Süreç
Nadir belgenin ikinci el mağazasına ulaşma süreci bir bölge sakininin kararıyla gerçekleşti. Nashville’de yaşayan Stan Caffy, bir bahçe satışından 10 dolara temin ettiği tarihi metni 10 yıl süresince garajının duvarında astı. Eşinin garajı temizlemesini istemesi üzerine Caffy tarafından mağazaya bağışlanan evrak, Sparks satın almadan yalnızca iki gün önce standart fiyatla rafa konulmuştu.
Kuzey Karolina’nın Burlington şehrinde Raynors’ Historical Collectible Auctions aracılığıyla düzenlenen açık artırma, 125 bin dolarlık başlangıç fiyatıyla açıldı. Telefon bağlantısıyla teklif veren ve ismi paylaşılmayan bir alıcı, tarihi belgeyi 477 bin 650 dolara (yaklaşık 24 milyon lira) satın aldı. Gerçekleşen satış, ABD tarihinde ikinci el mağazalarında yapılan en yüksek değerli keşifler arasında yer aldı.
