Kenya savanında filler ve zürafalar gibi büyük otçulların 18 yıl boyunca uzak tutulduğu alanlarda çitlerin kaldırılmasının ardından ağaç örtüsünde hızlı değişimler kaydedildi. Bilim insanlarının yürüttüğü araştırma, hayvanların dönüşüyle ağaç boylarının kısaldığını, bitki örtüsünün seyreldiğini ancak ekosistemin bütünüyle eski haline dönmediğini ortaya koydu.
Otçul Hayvanların Yokluğunda Ağaç Örtüsü Yükseldi
Bölgede 1999 yılında başlatılan saha çalışması kapsamında belirlenen araziler çitlerle kapatılarak yaban hayatının girişi engellendi. Otçulların bulunmadığı bu kısımlarda bitki örtüsü hızla gelişirken ağaçların boyları uzadı ve sıklıkları arttı. Koruma altındaki arazilerde ağaç kaplama oranı yüzde 60 seviyesini aşarken, yaban hayvanlarının serbestçe dolaştığı kontrol arazilerinde bu oran yüzde 21 ile 32 bandında seyretti.
Çitlerin Kalkmasıyla Ekosistemde Değişim Başladı
Deney alanındaki koruma çitleri 2017 senesinde kaldırılarak filler, zürafalar ve impalalar dahil çok sayıda memelinin bölgeye yeniden girmesi sağlandı. Hayvanların sahaya girişiyle birlikte ağaçların taç genişlemeleri duraksadı, gövde büyüme hızları geriledi ve kuruyan ağaç sayısında artış saptandı. İki senelik zaman diliminde araziler arasındaki ağaç boyu farkı kapandı.
Otçulların bölgedeki varlığı neticesinde gerileyen ağaç örtüsü 2025 yılına gelindiğinde deney öncesi oranlara büyük oranda yaklaştı. Buna karşın arazideki ağaç yoğunluğunun yüksek kalmayı sürdürdüğü kaydedildi.
Araştırma sonuçları, savan ekosisteminde yer alan büyük memelilerin yalnızca tüketici konumunda kalmadığını, ağaçların yapısal formunu ve dağılım dengesini doğrudan şekillendirdiğini gösterdi.
