İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ tesislerinde 9 Kasım günü 17 işçinin yaşamını yitirdiği patlamanın ardından Çağdaş Hukukçular Derneği, şirket yönetimi ile alt işverenler hakkında savcılığa suç duyurusunda bulundu. Dernek, şüphelilerin olası kastla öldürme ve yaralama suçlarından yargılanmasını ve delillerin korunmasını istedi.
ÇHD İzmir Şubesi tarafından sunulan dilekçede, HABAŞ Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş. ile HABAŞ Demir Çelik A.Ş. yönetim kurulu üyelerinin yanı sıra alt işveren yetkilileri hakkında kamu davası açılması talep edildi. Başvuruda, sahadaki kanıtların karartılmasını önleyecek tedbirlerin vakit kaybetmeksizin devreye sokulması gerektiği vurgulandı.
Patlamanın Nedenine Dair Farklı Beyanlar
Evrensel kaynaklı BirGün haberine dayandırılan başvuruda, kamu makamları ile şirket yetkililerinin olayın meydana gelişine dair çelişkili ifadelerine işaret edildi. İzmir Valiliği ilk bilgilendirmesinde olayın sıvı çelik dökümünde tavan vincinin ark ocağına düşmesiyle yaşandığını bildirirken, şirket yönetimi ark ocaklarındaki planlı bakım sürecinde gerçekleştiğini savundu. Valilik sonraki duyurusunda ise tesiste üretim olmadığını aktardı:
üretim yapılmadığını, vinçten kopan parçaların doğal gaz hattına çarparak patlamaya yol açtığını belirtti.
İlk basına yansıyan haberlerde karbondioksit dolum veya çinko sahası adres gösterilirken, ÇHD bakım ile döküm faaliyetlerinin eşzamanlı yürütülüp yürütülmediğinin netleştirilmesini istedi. Hukukçular, kilitleme-etiketleme (LOTO) prosedürlerinin uygulanma durumunu ve ana doğal gaz hattının vincin taşıma güzergâhında neden açıkta bulundurulduğunu sordu.
Geçmiş Kazalar ve İhmal İddiaları
İşçi sağlığı ve güvenliği ihlallerinin tesiste süreklilik kazandığını öne süren dernek, sürecin taksir değil olası kast çerçevesinde ele alınmasını talep etti. Başvuru metninde, facianın gerçekleştiği tarihten dört gün önce, 5 Kasım 2026’da alt işverene bağlı çalışan 20 yaşındaki Eyüp Eğinli’nin iş makinesi tekerleğinin patlamasıyla can verdiği aktarıldı.
Dilekçede 2018 yılındaki peş peşe patlamalar ile sıvı çelik potası devrilmesinde çok sayıda emekçinin yaralandığı kaydedildi. Yargıya taşınan eski vakalara atıf yapılan metinde, 8 Ekim 2020 tarihinde yaşamını yitiren işçi Kadir Özdemir’in davasında mahkemenin sanık HABAŞ’ı asli kusurlu gördüğü hatırlatıldı.
Kamera Dökümleri ve Teknik İnceleme Talebi
Dijital materyallerin kaybolma veya ekipmanların değiştirilme ihtimaline karşı adli makamların derhal harekete geçmesi istendi. Güvenlik kameralarına ait asgari bir yıllık ham kayıtlar ile ark ocağı, tavan vinci ve gaz basınç sistemlerini içeren SCADA/DCS/PLC verilerinin adli bilişim ekiplerince kopyalanması talep edildi.
Olay anında üretim yapılıp yapılmadığının tespiti amacıyla TEİAŞ’tan elektrik sarfiyatı, BOTAŞ veya yerel gaz tedarikçisinden hat basıncı ve otomatik vana kesintisi verileri talep edildi. İnceleme dosyasına iş güvenliği onaylı defterleri, risk analizleri, sıcak çalışma izinleri, periyodik vinç raporları ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 10 yıllık denetim tutanaklarının eklenmesi istendi.
Son olarak vefat eden işçilere toksikolojik ve iç organ basınç raporlarını da barındıran eksiksiz otopsi yapılması talep edildi. Aile avukatlarının belirleyeceği bağımsız bir doktorun incelemelerde yer alması ve üniversitelerden vinç, patlama ve metalurji uzmanlarının heyet olarak görevlendirilmesi istendi.
