Amerika Birleşik Devletleri ile Rusya’nın, yapay zekâ destekli otonom silah sistemlerinin sınırlandırılması amacıyla Birleşmiş Milletler nezdinde yürütülmesi planlanan resmi müzakerelere karşı çıkacağı bildirildi. Karar, 128 ülkenin taraf olduğu sözleşme kapsamında Cenevre’de düzenlenecek kritik toplantı öncesinde diplomatik kaynaklarca aktarıldı.
Belirli Klasik Silahlar Sözleşmesi’ne üye 128 ülkenin temsilcileri, 16 Kasım Pazartesi günü İsviçre’nin Cenevre kentinde toplanıyor. Görüşmelerde delegasyonlar, doğrudan insan müdahalesi gerektirmeksizin ölümcül saldırı düzenleme yeteneğine sahip otonom silahların uluslararası kurallarla denetim altına alınmasına yönelik müzakere sürecinin başlatılıp başlatılmayacağını oylayacak.
Yapay zekâ altyapısıyla çalışan yarı otonom askeri sistemler daha önce Ukrayna, Sudan ve Orta Doğu’daki çatışmalarda sahaya sürüldü. Sözleşmeye taraf devletlerin çoğunluğu bağlayıcı kurallar getirilmesini talep ederken; ABD, Rusya ve İsrail gibi askeri güçler bu yöndeki kısıtlamalara direnç gösteriyor. Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa ise uzlaşma zemini olarak görüşmelerin sürmesini ancak hazırlanacak nihai çerçevenin hukuken bağlayıcı olmamasını savunuyor.
İnsan hakları örgütleri bu teknolojilerin öngörülemez riskler taşıdığını ve ölümcül hatalar doğurabileceğini vurgularken; Birleşmiş Milletler, Papa ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi de acil denetim mekanizmaları kurulması çağrısını yineliyor.
İki ülke geçtiğimiz Eylül ayında otonom silahlara dair uluslararası anlaşma metninin yumuşatılmasına öncülük etmişti. Süreçte Amerikan ve Rus diplomatlar, yapay zekânın belirlediği hedeflerin vurulmasından önce insan onayı alınmasını şart koşan maddeyi ortak girişimle taslaktan çıkarmıştı.
Kaynak: Meduza (CC BY 4.0)
Bu haber, Meduza tarafından hazırlanmış ve ilk olarak Meduza sitesinde yayımlanmıştır. Metin, CC BY 4.0 lisansı kapsamında Türkçeye çevrilmiştir.

