Çinli otomotiv devi BYD, ABD Başkanı Donald Trump’ın geniş kapsamlı gümrük vergisi politikalarına karşı hukuki savaş başlattı. 26 Ocak 2026’da açılan dava, Trump yönetiminin ticaret yetkilerini anayasaya aykırı şekilde genişlettiği iddiasına dayanıyor.
Dava Dosyasının Detayları (Vaka No: 26-00847)
BYD’nin ABD merkezli dört iştiraki tarafından ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’ne (CIT) sunulan dilekçede, 2025 yılından bu yana uygulanan ek vergilerin geçersiz sayılması isteniyor.
-
Temel Argüman: BYD, vergilerin dayanağı olan Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nın (IEEPA) başkana açıkça “gümrük vergisi (tarife) koyma” yetkisi vermediğini, bu yetkinin Kongre’ye ait olduğunu savunuyor.
-
Talep: Nisan 2025’ten bu yana ödenen tüm vergilerin faiziyle birlikte iade edilmesi.
-
Kapsam: Şubat 2025’ten itibaren çıkarılan ve Çin, Meksika, Kanada, Brezilya ve Hindistan menşeli ürünleri hedef alan 9 farklı başkanlık kararnamesi davanın hedefinde.
Dev Şirketler de Sırada
BYD bu yola tek başına çıkmadı. Trump’ın “ulusal güvenlik” gerekçesiyle koyduğu vergilere karşı binden fazla şirket benzer davalar açmış durumda:
| Şirket | Sektör | Temel Şikayet |
| Costco Wholesale | Perakende | Tedarik maliyetlerindeki haksız artış ve milyarlarca dolarlık iade talebi. |
| Goodyear | Lastik/Kauçuk | Ham madde ithalatındaki vergi yükünün yasal dayanaktan yoksun olması. |
| Toyota | Otomotiv | Küresel tedarik zinciri üzerindeki tarife baskısının ticaret serbestisine aykırılığı. |
| BYD | Elektrikli Araç | İthal bileşenler üzerindeki maliyet yükü nedeniyle Amerikan operasyonlarının zarar görmesi. |
Trump’tan Sert Yanıt: “Ulusal Güvenlik Felaketi”
Başkan Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamalarda, bu davaların başarılı olması ve milyarlarca dolarlık vergi iadesi yapılmasının bir “ulusal güvenlik felaketi” olacağını savundu. Beyaz Saray yönetimi, IEEPA yasasının “ekonomik tehditlere” karşı başkana geniş kısıtlama yetkisi tanıdığı görüşünde ısrarcı.
Gözler Yüksek Mahkeme’de
Şu an için mahkemeler (CIT), BYD ve diğer şirketlerin dosyalarını dondurmuş durumda. Tüm sürecin kaderi, ABD Yüksek Mahkemesi‘nin (Supreme Court) 2026’nın ilk yarısında vermesi beklenen karara bağlı:
-
Karar Şirketler Lehine Çıkarsa: BYD, Brezilya fabrikasından ABD’ye çok daha düşük vergilerle araç sokabilir ve Meksika’daki durdurulan fabrika projesini canlandırabilir.
-
Karar Hükümet Lehine Çıkarsa: Mevcut yüksek tarifeler (bazı sektörlerde %50’ye varan oranlar) kalıcı hale gelecek ve ticaret savaşındaki belirsizlik 2026 yılı boyunca sürecek.
BYD’nin ABD’deki Mevcut Durumu: Şirket, yüksek vergiler nedeniyle binek otomobil pazarına giriş yapmasa da, Kaliforniya gibi eyaletlerde elektrikli otobüs, kamyon ve enerji depolama sistemleri üretimine devam ediyor.
