Güneş enerjisi üretimi ile tarımı birleştiren agrivoltaik yöntemler üzerine yürütülen araştırmalar, çatı panellerinin altında yetiştirilen safranın gölgesiz alanlara oranla iki kat fazla ürün verdiğini ve uzun vadede binlerce dolar ek gelir sağlayabileceğini gösterdi.
Colorado Eyalet Üniversitesi (CSU) uzmanları, Denver’daki CSU Spur kampüsünde yüzde 40 ışık geçirgenliği sunan panellerin altında safran tarımını test etti. Elde edilen bulgular, panel gölgesinde kalan parsellerin açık çatılara kıyasla hem çiçeklenme sayısını hem de kurutulmuş rekolteyi ikiye katladığını ortaya koydu. Yeşil çatıların süzek ve besin yönünden zayıf toprak yapısı ile zorlu mikro iklim şartlarının bu bitki türü için elverişli bir zemin hazırladığı saptandı.
Işık Geçirgenliği ve Bölgesel Verim Farkları
Araştırmacılar Jennifer Bousselot ile Reece Bailey hazırladıkları raporda, aşırı gölgenin rekolteyi düşürebileceği uyarısında bulunarak panellerin zeminden 1,8 ila 2,4 metre yükseklikte kurulmasını ve ışığın yüzde 30 ila 40’ını geçirmesini tavsiye etti. Doğu Fas’ta 24 ay süren bir diğer saha çalışmasında ise en yüksek verime yüzde 30 gölgeleme seviyesinde ulaşıldı. Ölçüm tekniklerindeki farklılıklar sebebiyle her iklim tipi ve panel mimarisi için tek bir ışık standardının bulunmadığı vurgulandı.
5 Yıllık Gelir Projeksiyonu ve İş Gücü İhtiyacı
Ekonomik etkiyi modelleyen CSU ekibi, 46 kilovat kapasiteli mevcut bir çatı paneli düzeneği ve yaklaşık 405 metrekarelik tarım alanı üzerinden hesaplama yaptı. Safranın gramı 35 dolar, soğanları 25 sent ve üretilen elektrik 5 yılda 13 bin 470 dolar değerinde baz alındığında, modelin 5 yıllık süreçte yaklaşık 61 bin dolar (yaklaşık 3 milyon lira) net getiri sunabileceği hesaplandı. Fakat ilk yıl giderlerinin geliri aştığı ve hesaba sıfırdan panel kurulum bedelinin dahil edilmediği aktarıldı.
Vermont Üniversitesi verileri, 1 gram kuru safran elde etmek adına 159 ila 179 çiçeğin elle toplanıp işlenmesi gerektiğini gösteriyor. Ekim veya kasım aylarındaki hasat dönemi üreticilere ek mevsimsel kazanç sağlarken, paneller bitkilerin sıcaklık stresini ve su ihtiyacını azaltıyor. CSU uzmanları, tüm süreçlerin elle yürütülmesi nedeniyle çatı sistemlerinde planlı bir yönetim anlayışının zorunlu olduğunu belirtti.
