Tarım ve Orman Bakanlığı, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği ile 2015 yılından bu yana uygulanan kuralları yürürlükten kaldırarak peynirlerin üretiminden ambalajına, etiketleme kriterlerinden saklama sıcaklıklarına kadar tüm standartları yeniden düzenledi.
Yürürlüğe giren yeni mevzuat doğrultusunda, peynir paketlerinin üzerinde “köy peyniri”, “doğal peynir”, “geleneksel peynir” ve “çiftlik peyniri” ibarelerinin kullanımı tamamen yasaklandı. Tüketiciye sunulan ürünlerde yağlılık sınıfı ile olgunlaşma bilgisi ürün adıyla aynı alanda gösterilecek; olgunlaştırılmış ürünlerin etiketine gün, ay ve yıl bazında üretim tarihi ile olgunlaşma süresi yazılacak.
Üretimde Girdi Kısıtlamaları ve Kaşar Peyniri Şartları
Yeni tebliğ, peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere kesin yasaklar getirdi. Süt proteini dışındaki proteinlerin, jelatin ve soya ürünlerinin, süt yağı haricindeki hayvansal ya da bitkisel yağların peynir üretiminde yer alması engellendi. Nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin kullanımı da yalnızca çeşnili taze peynirlerde, stabilizör hedefiyle teknolojinin elverdiği miktar dışında tamamen yasaklandı.
Piyasaya sunulan kaşar peynirlerinin üzerinde “eski” ifadesinin bulunabilmesi için ürünün en az 120 gün boyunca olgunlaştırılması şartı getirildi. Çiğ sütten veya termizasyon işlemine tabi tutulmuş sütten imal edilen, telemesi haşlanmamış peynirler ise en az 4 ay olgunlaştırılmadan tüketime sunulamayacak. Olgunlaştırma sürecine girmeden satılacak peynirlerde sütün asgari pastörizasyon normlarında ısıl işlem görmesi zorunlu tutulacak.
Teknik Standartlar ve Uyum Süreci
Ambalaj tasarımına dair getirilen teknik kurallar çerçevesinde şu düzenlemeler hayata geçirildi:
Pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem görmeyen ürünlerin ön yüzünde, ürün adıyla aynı hizada ve en az 3 milimetre puntoyla “çiğ sütten üretilmiştir” uyarısı yer alacak.
Farklı hayvan türlerinin sütleri karıştırılarak üretilen peynirlerde, kullanılan süt cinsleri oranlarına göre çoktan aza doğru sıralanacak.
Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı azami yüzde 6, çeşnili taze peynirlerde azami yüzde 15 ile sınırlandırılırken; ilave şeker içeren ürünlerin etiketinde bu oran açıkça bildirilecek.
Eritme peynirlerinin dökme biçimde piyasaya verilmesi ile telemenin son tüketiciye doğrudan satışı durduruldu.
Peynirlerin lojistik, depolama ve perakende satış evrelerinde 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda muhafaza edilmesi zorunlu kılındı. Gıda işletmelerine yeni kriterlere tam uyum sağlamaları amacıyla 30 Nisan 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanınırken, bu tarihten önce üretilen ürünler raf ömrü bitimine dek satışta kalabilecek.
