Türkiye otomotiv pazarında dengeler, Ticaret Bakanlığı’nın Çinli otomotiv devi BYD’ye çektiği “kırmızı kart” ile sarsıldı. 18 ay önce Manisa’da fabrika kurma sözü verip karşılığında milyarlarca dolarlık vergi muafiyeti alan BYD’nin, Türkiye’de tek bir çivi çakmazken Macaristan’daki fabrikasının inşaatına başlaması Ankara’yı kızdırdı.
Dolu Batarya’nın haberine göre, hükümetin sabrı taştı ve gümrük kapıları BYD araçlarına fiilen kapandı. İşte krizin perde arkası:
Krizin Nedeni: “Oyalama Taktikleri”
Temmuz ayında imzalanan anlaşma ile BYD, Türkiye’de üretim yapma taahhüdü vermiş ve karşılığında %40 ek gümrük vergisinden muaf tutulmuştu. Ancak geçen 18 ayda tablo şöyle şekillendi:
-
Türkiye: Manisa’daki araziye henüz tek bir çivi dahi çakılmadı.
-
Macaristan: Türkiye’den çok daha sonra duyurulan Macaristan fabrikasının inşaatı resmen başladı.
-
Kazanç: BYD, bu süre zarfında Türkiye’de gümrüksüz araç satarak 1.5 milyar doların üzerinde haksız avantaj sağladı ve pazarı domine etti.
Gümrükte “Gizli Ambargo”
Ticaret Bakanlığı, BYD’nin “ayak sürümesine” karşı sessiz sedasız harekete geçti. Gümrüklerde BYD marka araçlara yönelik işlemler yavaşlatıldı ve zorlaştırıldı.
-
Sonuç: Ödemesi yapılmış binlerce araç gümrük sahasında bekletiliyor.
-
Bayi Açıklaması: Müşterilere “Gümrükten çekmekte zorlanıyoruz” denilerek teslimatlar haftalarca, hatta aylarca erteleniyor.
Müşteriyi Bekleyen Tehlikeler
Araç siparişi veren veya kapora yatıran vatandaşlar için tablo riskli:
-
Satış Yasağı İhtimali: BYD fabrika yatırımından vazgeçerse, Türkiye’de satış yapması tamamen yasaklanabilir.
-
2026 Vergi Riski: Araçların tescili 2026’ya sarkarsa, yeni yıl zamları ve değişen vergi dilimleri nedeniyle müşterilerden ek ücret (100 bin TL vb.) talep edilebilir veya araçlar zamlı tarifeye girebilir.
-
Araçsız Kalma: Mevcut aracını satıp BYD bekleyenler, belirsiz bir süre daha yaya kalabilir.
Uzman Görüşü: “Yapılması gereken yapılıyor. Türkiye çok fazla oyalandı. Ortaklık bozulursa ticaret de sıkıntıya girer.”
