Tırmanan kredi faizleri ve biriken satılık konut stoku küresel gayrimenkul sektöründe piyasa dengelerini alıcılar lehine çevirirken, ABD pazarında ev sahiplerinin peş peşe fiyat kırması, benzer sıkılaşma politikaları uygulayan Türkiye piyasası açısından da alıcı piyasası sürecini belirginleştiriyor.
Pandemi sürecindeki yoğun talep dalgası, para politikalarındaki sıkılaşma adımları ve hızla yükselen borçlanma maliyetleriyle yer değiştirdi. ABD genelinde 30 yıl vadeli sabit konut kredisi faiz oranlarının %7,5 eşiğine yaklaşması, finansman maliyetlerini tarihi tepe noktalarına ulaştırdı. Gayrimenkul veri platformu Redfin tarafından paylaşılan son analiz raporuna göre, piyasadaki aktif satılık konut ilanlarının %21’inden fazlasında liste fiyatı aşağı çekildi. Satış sürecinin uzaması, satıcıların pazarlık payını genişletmesine yol açıyor.
Türkiye ve ABD Konut Piyasalarındaki Paralel Eğilimler
Türkiye’de yürütülen sıkı para politikası ve tırmanan konut kredisi maliyetleri, ABD’deki tabloyla büyük benzerlik gösteriyor. Kredili konut satışlarının dip seviyelere gerilemesi ve yüksek mevduat getirileri, nakit varlığa sahip alıcıları öne çıkarıyor. Nominal fiyat artış hızının kesilmesi ve gayrimenkulün reel bazda değer kaybetmesiyle satıcılar alıcı tarafına daha fazla taviz veriyor. Küresel çaptaki bu eğilim, iç piyasada da fiyat beklentilerini aşağı yönlü baskılıyor.
ABD’de Konut Fiyatlarında İndirimin Yoğunlaştığı Kentler
Satılık konut arzının yükselmesi neticesinde satıcıların fiyat kırdığı ve indirimlerin yoğunlaştığı 12 büyükşehir bölgesi şu şekilde sıralanıyor:
Tampa, FL: İlanların %30,9’unda fiyat indirildi (Ortalama fiyat: 619.909 $)
Indianapolis, IN: İlanların %29,9’unda fiyat indirildi (Ortalama fiyat: 259.828 $)
San Antonio, TX: İlanların %26,8’inde fiyat indirildi (Ortalama fiyat: 264.825 $)
Dallas, TX: İlanların %26,1’inde fiyat indirildi (Ortalama fiyat: 448.703 $)
Austin, TX: İlanların %26,0’sında fiyat indirildi (Ortalama fiyat: 549.636 $)
Portland, OR: İlanların %25,9’unda fiyat indirildi (Ortalama fiyat: 524.653 $)
Minneapolis, MN: İlanların %25,3’ünde fiyat indirildi (Ortalama fiyat: 374.752 $)
Seattle, WA: İlanların %24,3’ünde fiyat indirildi (Ortalama fiyat: 874.421 $)
Fort Worth, TX: İlanların %24,2’sinde fiyat indirildi (Ortalama fiyat: 332.480 $)
Houston, TX: İlanların %23,9’unda fiyat indirildi (Ortalama fiyat: 349.769 $)
Boston, MA: İlanların %23,8’inde fiyat indirildi (Ortalama fiyat: 859.431 $)
Jacksonville, FL: İlanların %23,8’inde fiyat indirildi (Ortalama fiyat: 308.890 $)
Finansman şartları ve faiz oranları mevcut seyrini koruduğu müddetçe, gerek küresel ölçekte gerekse Türkiye gayrimenkul pazarında alıcıların avantajlı konumunu bir süre daha muhafaza etmesi bekleniyor.
