Çin merkezli CGTN ve Renmin Üniversitesi ortaklığında 48 ülkeden 13 bin 707 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen kamuoyu araştırması, katılımcıların yüzde 74,6’sının Şanghay İş Birliği Örgütü’nün (ŞİÖ) küresel yönetişim ve çok taraflı iş birliğinde pragmatik bir model sunduğunu ortaya koydu.
25 Yılda Ticaret Hacmi 523 Milyar Doları Aştı
2026 ŞİÖ Zirvesi öncesinde Yeni Çağda Uluslararası İletişim Enstitüsü aracılığıyla yürütülen çalışma, örgütün geride kalan çeyrek asırdaki kurumsal gelişimini ve artan etkisini mercek altına aldı. Kurulduğu 2001 senesinde Çin ile diğer üye ülkeler arasındaki ticaret hacmi 12,1 milyar dolar seviyesindeyken, bu rakam 2025 yılında 523,5 milyar dolara ulaştı. Süreç içerisinde Çin-Kırgızistan-Özbekistan Demir Yolu, ŞİÖ Kalkınma Bankası ve Çin-Orta Asya Gaz Boru Hattı gibi stratejik altyapı projelerinde ilerleme kaydedildi.
Araştırmaya katılanlar, teşkilatın uluslararası nüfuzunun ticaretin kolaylaştırılması, yatırım ve finansman ortaklıkları ile kültür alışverişi ve turizm sahalarında belirgin biçimde genişlediğini kaydetti. ŞİÖ üyesi ve diyalog ortağı ülkelerden ankete dahil olanların yüzde 75,4’ü karşılıklı güven, eşitlik ve ortak kalkınmaya dayalı iş birliği çerçevesine vurgu yaparken, katılımcıların yüzde 71,7’si yapının Küresel Güney’in uluslararası alandaki temsil gücünü artırdığını ifade etti.
Çin’in Yatırımları ve Bölgesel Katkısı
Kurucu üyelerden Çin’in üye ülkelerdeki doğrudan yatırımları enerji, altyapı, madencilik, yeni enerji, kimya ve otomotiv sektörleri öncülüğünde 2025’te 3,3 milyar dolara erişti. Pekin yönetiminin 30’u aşkın ekonomik ve ticari iş birliği bölgesi kurarak yerel istihdamı güçlendirdiği belirtilen araştırmada, Kuşak ve Yol Girişimi katılımcıların yüzde 76,2’si tarafından bütünleşmiş kalkınmayı destekleyen bir mekanizma olarak görüldü. Küresel Yönetişim Girişimi ise yüzde 73,5’lik kesim tarafından gelişmekte olan ülkelerin reform süreçlerine katılım yolu olarak nitelendirildi.
Küresel Kurallarda Eşit Şartlar Talebi
Geniş coğrafi sınırları ve nüfus potansiyeliyle kapsamlı bir bölgesel aktöre dönüşen teşkilatın gelecekteki rolüne ilişkin beklentiler de paylaşıldı. Ankete katılanların yüzde 89,6’sı uluslararası düzenin ve kuralların tüm devletlerin eşit şartlarda katılımıyla belirlenmesi çağrısında bulundu. Kamuoyu, ŞİÖ’nün özellikle altyapı ve enerji, bölgesel güvenlik iş birliği ile çevre ve iklim değişikliği alanlarında daha etkin rol üstlenmesini bekliyor.
Gelişmiş ülkeler ile Küresel Güney coğrafyasındaki 18 yaş ve üzeri bireylerin ulusal nüfus dağılımlarına göre hazırlanan örneklemle tamamlanan anket, çok kutuplu sistemde örgütün üstlendiği dönüştürücü rolü yansıtıyor.
