Japonya’da faaliyet gösteren 100 yılı aşkın köklü işletmeler, artan üretim giderleri, iş gücü yetersizliği ve halef bulunamaması nedeniyle tarihin en ağır krizlerinden birini yaşıyor. Teikoku Databank verileri doğrultusunda, 2026 yılının ilk sekiz aylık döneminde 112 asırlık firmanın iflas bayrağını çekmesiyle rekor seviyeye ulaşıldı.
Artan Maliyetler ve Halefiyet Sorunu
Salgın sonrasında hızla tırmanan enerji giderleri ve ham madde fiyatları, Japonya’nın köklü ticari kuruluşlarının finansal dengelerini sarstı. S&P Global Market Intelligence Baş Ekonomisti Harumi Taguchi konuya ilişkin şu açıklamada bulundu:
birçok işletmenin artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıtmakta zorlandığını, özellikle küçük ölçekli ve iç pazara bağımlı şirketlerin bu baskıya dayanamadığını ifade etti.
Hızla yaşlanan nüfus yapısı ile gerileyen doğum oranları iç piyasayı daraltırken iş gücü teminini de güçleştiriyor. Yönetimi devralacak uygun isimlerin bulunamaması kurumsal çöküşleri hızlandırırken, Teikoku Databank kayıtlarına göre halefiyet eksikliğinden kaynaklanan iflaslar 2026’nın ilk yarısında 312 düzeyine ulaştı.
Tarihi Üreticiler Faaliyetlerini Durduruyor
Ekonomik dinamiklerdeki sert dönüşüm, asırları geride bırakan markaları radikal adımlar atmaya mecbur bırakıyor. Dünya savaşlarını geride bırakmış 1858 kuruluşlu susam yağı üreticisi Kadoya Sesame Mills, yükselen maliyetler ve riskler karşısında özel sermaye kuruluşu Integral desteğiyle borsadan çekilerek özel şirket yapısına geçti. Meiji dönemine ait 1877 çıkışlı tarihi tofu imalatçısı Sube Shoten ise düşük kâr marjı ve tırmanan ham madde masrafları gerekçesiyle operasyonlarını durdurup iflas başvurusuna hazırlanıyor.
Piyasa Baskıları ve Yeniden Yapılanma
Piyasadaki zorlu şartlar karşısında Oxford Economics Japonya Ekonomisi Başkanı Shigeto Nagai, asırlık şirketlerin geleceğe dair kaygı duyduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
yöneticilerin uzun vadede yüksek kârlar öngöremediğini ve kademeli bir düşüşten endişe ettiklerini söyledi.
Kurumsal yapıların karşılaştığı baskılara dikkat çeken Alvarez & Marsal Küresel İşlem Danışmanlık Grubu Lideri Paul Aversano süreci şöyle aktardı:
zayıf yen, aktivist yatırımcı baskıları ve halefiyet krizinin, şirket sahiplerini ve yönetim kurullarını iş modellerini, büyüme stratejilerini ve sahiplik yapılarını yeniden şekillendirmeye zorladığını vurguladı.
Uzun yıllar istikrarlı bilançoları ve güçlü topluluk bağlarıyla ayakta kalan Japon işletmeleri; zayıflayan yen, küresel jeopolitik gerilimler, kurumsal yönetim reformları ve yükselen faiz oranlarıyla mücadele veriyor. Ülkedeki 41 vilayette aşırı sıcaklık uyarıları kaydedilirken, piyasadaki yakıcı ekonomik iklim de köklü şirketlerin geleceğini belirsizliğe sürüklüyor.
