Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın resmi daveti doğrultusunda 23-25 Eylül tarihleri arasında ABD’ye çalışma ziyaretinde bulunacak. İki liderin altı ay içindeki ikinci buluşması niteliğindeki bu temas, küresel dengeleri etkileyen ikili ilişkilerde stratejik istikrarı güçlendirmeyi ve çok boyutlu iş birliğini pekiştirmeyi hedefliyor.
Pekin ile Washington arasındaki diplomasi trafiğinde mayıs ayındaki görüşmenin ardından yeni bir aşamaya geçiliyor. Ziyaretin detaylarına ilişkin bilgilendirmede bulunan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun şu ifadeleri kaydetti:
karşılıklı ziyaretlerin tarihî bir kilometre taşını simgelediğini dile getirmiştir.
İkili İlişkilerde Stratejik İstikrar Vizyonu
Liderler düzeyinde sürdürülen doğrudan temaslar, iki ülke arasındaki diyaloğun ana omurgasını oluşturuyor. Mayıs ayındaki zirvede taraflar, önümüzdeki üç yıl ve sonrasını kapsayan yapıcı bir çerçeve oluşturulması konusunda mutabakata varmıştı. Başkan Xi, hedeflenen yapıyı şu sözlerle tanımlamıştı:
belkemiği olarak iş birliğine dayalı pozitif istikrar, ılımlı rekabete dayalı sağlam istikrar, yönetilebilir farklılıklara dayalı sürekli istikrar ve barış vaatlerine dayalı kalıcı istikrar
Çin Çağdaş Uluslararası İlişkiler Enstitüleri bünyesindeki Amerika Çalışmaları Enstitüsü Direktörü Wang Honggang, belirlenen diplomatik yönelimi değerlendirdi:
“yapıcı stratejik istikrar”ın Çin-ABD ilişkilerinin gelişimi için uzun vadeli istikamet olduğunu belirtmiştir.
Çin Sosyal Bilimler Akademisi Amerika Çalışmaları Enstitüsü Araştırmacısı Doç. Dr. Zhang Tengjun ise sürecin işleyişine ilişkin şu tespitte bulundu:
Çin-ABD ilişkilerindeki mantığa yönelik yeni bir kalibrasyon olduğunu dile getirmiş, “yapıcı”nın aksiyon odaklı bir yaklaşıma işaret ettiğini, rekabetin asla sıfır toplamlı bir oyun anlamına gelmediğini ve farklılıkları dengelemek için pragmatik iş birliği yapılması gerektiğini sözlerine eklemiştir.
devlet başkanları düzeyindeki diplomasinin sunduğu stratejik rehberliğin ikili ilişkilerin gidişatına yön verdiğini ve bu rolün yerinin doldurulamaz olduğunu CGTN’ye açıklamıştır.
Ekonomik Bağlar ve Küresel Zirveler
Çin’in 15. Beş Yıllık Planı’nı uygulamaya koyduğu ve ABD’nin bağımsızlığının 250. yılını kutladığı 2026 yılında, karşılıklı ilişkilerin dengede tutulması küresel piyasalar açısından kritik önem taşıyor. Devlet Başkanı Xi bu durumu şu sözlerle vurgulamıştı:
“Bir konuda elde edilen başarı, başka bir başarıya fırsat tanır ve istikrarlı ikili ilişkiler tüm dünyaya fayda sağlar.”
ABD-Çin İş Konseyi tarafından 175 Amerikan firmasıyla yapılan araştırma, şirketlerin yüzde 95’inin Çin pazarını küresel rekabetçilik açısından vazgeçilmez gördüğünü ortaya koyuyor. Konsey Başkanı Sean Stein konuya dair değerlendirmesinde şunları aktardı:
daha fazla ABD şirketinin Çinli işletmelerle ortaklık kurmanın yollarını aradığını, küresel ölçekte rekabetçi kalmak için bu şirketlerin güçlü yönlerinden dersler çıkarmayı ve Çin’deki gelişmelerden yararlanmayı amaçladığını ifade etmiştir.
“Çin, Amerikalı şirketlerin küresel rekabet gücünün önemli bir parçası.”
Ticaretin yanı sıra siber dolandırıcılık, uyuşturucu ticaretiyle mücadele ve suçluların iadesi gibi güvenlik başlıklarında da eş güdüm yürütülüyor. İki ülke bu yıl Shenzhen’deki APEC Ekonomi Liderleri Toplantısı ve Miami’deki G20 Liderler Zirvesi gibi kritik uluslararası organizasyonlara ev sahipliği yapacak.
