Güneş yüzeyinde meydana gelen son derece şiddetli patlamaların ardından oluşan devasa bir jeomanyetik fırtına, bugün (20 Ocak 2026) itibarıyla Dünya’ya ulaştı. Bilim insanları ve uzay hava durumu merkezleri, teknolojik altyapılarda yaşanabilecek ciddi aksaklıklara karşı küresel çapta alarm durumuna geçti.
İşte son 20 yılın en güçlüsü olarak nitelendirilen bu fırtınanın detayları ve olası etkileri:
1. Alarm Seviyesi: G4 (Şiddetli)
ABD Ulusal Hava Servisi’ne bağlı Uzay Hava Durumu Tahmin Merkezi (SWPC), bu fırtınayı 5 üzerinden 4. seviye (G4 – Şiddetli) olarak sınıflandırdı. Bu şiddetteki bir fırtına en son Ekim 2003’te yaşanmış; o dönemde İsveç’te elektrik kesintileri meydana gelmiş ve Güney Afrika’da trafolar kalıcı hasar görmüştü.
2. Etkilenen Kritik Altyapılar
Güneş fırtınası, atmosferin iyonosfer tabakasını etkileyerek şu sistemlerde bozulmalara yol açabilir:
-
Elektrik Şebekeleri: Jeomanyetik fırtınalar, yüksek gerilim hatlarında aşırı voltaja neden olarak trafoları yakabilir veya bölgesel elektrik kesintilerine yol açabilir.
-
GPS ve Navigasyon: Uydu sinyallerinin bozulmasıyla uçakların, gemilerin ve hassas tarım araçlarının kullandığı konumlandırma sistemlerinde sapmalar yaşanabilir.
-
Haberleşme: Uydu tabanlı internet (Starlink vb.) ve radyo frekanslarında geçici kesintiler görülebilir.
-
Havacılık: NASA ve FAA, özellikle kutup rotalarını kullanan uçakları yüksek radyasyon riski ve iletişim kopuklukları konusunda uyardı.
3. Görsel Şölen: Alışılmadık Bölgelerde Aurora
Fırtınanın şiddeti nedeniyle, normalde sadece kutup bölgelerinde görülen Kuzey Işıkları (Aurora Borealis), bugün ve yarın gece Türkiye’nin de dahil olduğu orta enlemlerde bile gözlemlenebilir. Gökyüzünde kırmızı veya yeşil renkli ışık yansımaları görme ihtimali oldukça yüksek.
4. Astronotlar İçin Radyasyon Uyarısı
Alçak Dünya yörüngesinde bulunan astronotlar (özellikle ISS görevlileri) için radyasyon seviyelerinin arttığı bildirildi. Uzay ajansları, astronotların görevlerini güvenli bölgelerde sürdürmesi için gerekli protokolleri devreye aldı.
Mevcut Durum ve Beklentiler
Uzmanlar, Güneş yüzeyindeki aktif leke bölgesinin hâlâ kararsız olduğunu ve önümüzdeki günlerde yeni patlamaların Dünya’ya yönelebileceğini belirtiyor. Fırtınanın etkilerinin hafta sonuna kadar devam etmesi öngörülüyor.
