Yüksek hızlı trenlerin ve kıtalararası raylı sistemlerin dünyayı birbirine bağladığı 2026 yılında, hala tek bir aktif tren hattı bile bulunmayan ülkeler şaşkınlık yaratıyor. İşte ekonomik nedenler, coğrafi zorluklar veya savaşlar yüzünden demir ağlardan mahrum kalan dünyanın en büyük 9 ülkesi:
1. Libya (1.759.540 km²)
Listenin zirvesindeki Libya, 1965 yılından bu yana ray sesine hasret. İtalyan sömürge döneminden kalan tüm hatlar ya söküldü ya da bakımsızlıktan yok oldu. 2000’li yılların başında planlanan “Kıyı Hattı” projesi, 2011 İç Savaşı nedeniyle tamamen durduruldu ve bugün yarım kalmış tüneller ile paslanmış inşaat demirlerinden öteye gidemedi.
2. Çad (1.284.000 km²)
Afrika’nın kalbinde yer alan bu devasa kara ülkesi, denizle bağlantısı olmadığı gibi demiryoluyla da tanışmadı. Ülke ulaşımı tamamen tozlu kara yollarına bağımlı. Sudan ve Kamerun ile bağlantı kurma hayalleri, yüksek maliyetler ve bölgesel krizler nedeniyle hala kağıt üzerinde duruyor.
3. Nijer (1.267.000 km²)
Nijer’de durum diğerlerinden farklı; ülkede aslında 140 kilometrelik bir demiryolu var ancak hiç kullanılmadı. 2014’te inşa edilen bu hat, yasal ihtilaflar ve finansman krizleri nedeniyle işletmeye alınamadı. Bugün bu “hayalet hat”, Sahra Çölü’nün kumları altında çürümeye terk edilmiş durumda.
4. Somali (637.657 km²)
1910 yılında İtalyanlar tarafından inşa edilen Mogadişu-Villabruzzi hattı, II. Dünya Savaşı sırasında İngilizler tarafından sökülerek taşındı. O günden bu yana Somali, iç savaşın ve siyasi istikrarsızlığın gölgesinde tek bir ray bile döşeyemedi.
5. Orta Afrika Cumhuriyeti (622.984 km²)
Zengin yeraltı kaynaklarına rağmen ulaşım altyapısı nehirler ve bakımsız yollardan ibaret. Yoğun yağmur ormanlarının yarattığı coğrafi engel ve kronik iç çatışmalar, demiryolu yatırımını ülke için imkansız kılıyor.
6. Yemen (527.968 km²)
Sarp dağları ve derin vadileriyle Yemen, demiryolu inşası için dünyanın en pahalı maliyetlerinden birine sahip. Devam eden savaş ve ekonomik yıkım, ülkenin demiryolu hayallerini süresiz olarak askıya almasına neden oldu.
7. Papua Yeni Gine (462.840 km²)
Bu Pasifik ülkesinde ray olmamasının sebebi tamamen doğa. Balta girmemiş ormanlar, bataklıklar ve aşılması zor dağ sıraları nedeniyle şehirler arasında bağlantı ancak uçaklar ve küçük teknelerle sağlanabiliyor.
8. Umman (309.500 km²)
Listedeki en zengin ülke olan Umman, bugüne kadar demiryoluna ihtiyaç duymamıştı. Ancak Umman bu listeden ayrılmaya en yakın aday. Tüm Körfez ülkelerini birbirine bağlayacak olan GCC Demiryolu projesi kapsamında devasa bir ağın inşası hızla devam ediyor.
9. İzlanda (103.000 km²)
Demiryolu olmayan en büyük Avrupa ülkesi olan İzlanda, listeye “tercihen” giriyor. Volkanik arazi, buzullar ve düşük nüfus yoğunluğu, raylı sistemleri ekonomik olarak verimsiz kılıyor. Ülkede her hanenin en az bir arazi aracına sahip olması, trene olan ihtiyacı ortadan kaldırıyor.
Analiz: Demiryolu eksikliği, bu ülkelerin ekonomik kalkınmasını ve ticaret hacmini doğrudan kısıtlayan en büyük engellerden biri olarak görülüyor. Özellikle Afrika ülkeleri için “Çin yatırımları” bu tabloyu değiştirebilecek tek çıkış yolu gibi görünüyor.
