Kıtalararası uçuşlarda Kuzey Kutbu (Arktik) üzerinden geçmek artık rutin bir hal alırken, Güney Kutbu (Antarktika) üzerindeki hava sahası adeta bir “yasak bölge” gibi sessiz. Uzmanlar, uçakların neden dünyanın en altından uçmadığını 4 temel ve hayati neden ile açıklıyor.
İşte okyanusların ötesindeki o beyaz kıtanın üzerinden uçulmamasının sebepleri:
1. Coğrafya ve Matematik İzin Vermiyor
Uçaklar haritada görüldüğü gibi dümdüz değil, dünyanın yuvarlaklığına göre en kısa yol olan “Ortodromik Rota” (Great Circle) üzerinden uçar.
-
Kuzey: New York-Tokyo veya Londra-Hong Kong gibi dev metropolleri birbirine bağlayan en kısa çizgi, doğal olarak Kuzey Kutbu’ndan geçer.
-
Güney: Güney Yarımküre’deki büyük şehirler (Sidney, Santiago, Johannesburg) arasındaki en kısa rotalar genellikle kıtayı teğet geçer, tam üzerinden geçmek yolu kısaltmaz.
2. “İnecek Yer Yok”: ETOPS Kuralı
Havacılıkta ETOPS kuralları, bir uçağın motor arızası durumunda tek motorla ulaşabileceği en yakın havalimanı mesafesini belirler.
-
Kuzey: Alaska, Kanada, Norveç veya İzlanda gibi sertifikalı havalimanları acil durumlar için hazırdır.
-
Güney: Antarktika’da sivil uçakların inebileceği sertifikalı hiçbir havalimanı yoktur. Sadece bilimsel üslerin buz pistleri bulunur, bu da yolcu uçakları için güvenli değildir.
3. Yakıtın Donduğu İklim
Antarktika, Arktik bölgeye göre çok daha vahşi bir iklime sahiptir.
-
Sıcaklık: -60 derecenin altına düşen sıcaklıklar, uçak yakıtının donma riskini (Jelleşme) artırır.
-
Karanlık ve İletişim: Aylarca süren zifiri karanlık ve yetersiz meteoroloji istasyonları, olası bir kurtarma operasyonunu imkansız kılar.
4. Ekonomi ve Talep
Kuzey Kutbu, dünyanın ekonomik güç merkezlerinin (ABD, Avrupa, Asya) tam ortasındadır. Güneyde ise nüfus ve ticaret merkezleri seyrektir, bu zorlu rotayı ekonomik kılacak bir yolcu talebi bulunmamaktadır.
Tarihe Geçen Acı Tecrübe: Erebus Faciası
Antarktika üzerinde uçuşun ne kadar riskli olduğu, tarihe kara bir leke olarak geçen 1979 Air New Zealand kazasıyla anlaşıldı. Turistik amaçla kıta üzerinde uçan bir yolcu uçağı, görüş kaybı (whiteout) nedeniyle Erebus Dağı’na çarptı ve 257 kişi hayatını kaybetti. Bu olaydan sonra kıta üzerindeki turistik uçuşlara büyük ölçüde son verildi.
