Sovyetler Birliği’nin 1970’te başlattığı ve 12 kilometre derinliğe ulaşan Kola Derin Sondajı’nın gizemi, teknik ve fiziksel gerçeklerle aydınlandı.
Sovyetler Birliği, Dünya’nın iç yapısını incelemek ve “Moho süreksizliği” tabakasına ulaşmak amacıyla 1970 yılında Rusya’nın kuzeyinde devasa bir sondaj çalışması başlattı. Yıllar süren çalışmalarla 12.262 metreye inilerek dünya rekoru kırıldı. Ancak 1990’ların başında operasyon aniden durdurularak delik metal bir kapakla mühürlendi.
Efsaneler ve Fiziksel Gerçekler
Projenin sonlandırılması, yeraltından gelen “çığlık benzeri seslerin kaydedildiği” yönündeki şehir efsanelerine yol açsa da gerçek nedenin tamamen jeolojik engeller olduğu anlaşıldı.
Sondajın durdurulma gerekçeleri şunlardır:
-
Aşırı Sıcaklık: 12 kilometre derinlikte 100°C sıcaklık öngörülürken, gerçek sıcaklık 180°C olarak ölçüldü.
-
Kayaçların Değişimi: Yüksek ısı nedeniyle kayaçlar sertliğini kaybederek “erimiş plastik” benzeri bir forma büründü.
-
Teknik İmkansızlık: Matkap uçlarının bu koşullarda işlevini yitirmesi ve artan maliyetler, delme işlemini imkansız hale getirdi.
Bilim Dünyasını Şaşırtan Keşifler
Kola Sondajı, hedeflenen derinliğe ulaşamasa da yerbilim tarihinde devrim yaratan bulgular sundu. Yaklaşık 7 kilometre derinlikte, 2 milyar yıllık mikroskobik plankton fosilleri tespit edildi. Ayrıca, devasa basınç altındaki kayaların içine hapsolmuş suyun varlığı, yeraltı kaynaklarına dair mevcut teorilerin yeniden yazılmasına neden oldu.
Kaynak: Rusya Bilimler Akademisi / Jeolojik Arşivler
