Southampton Üniversitesi liderliğindeki uluslararası araştırma ekibi, Karadeniz’in karanlık ve derin sularında yürüttüğü Black Sea MAP projesi kapsamında dünya arkeoloji tarihini değiştirecek bulgulara ulaştı. 2 bin metreyi aşan derinliklerde yapılan çalışmalarda, binlerce yıl öncesine ait gemilerin sanki “dün batmış gibi” korunduğu tespit edildi.
Oksijensiz Ortamın Mucizesi: 2.500 Yıllık Kusursuzluk
Karadeniz’in kendine has jeolojik yapısı, bu keşfin “tıp dünyası için inanılması güç bir veri” (Prof. John Adams) olarak nitelendirilmesini sağladı. Denizin 200 metreden sonra başlayan anoksik (oksijensiz) tabakası, ahşabı çürüten organizmaların yaşamasını engelleyerek organik maddeleri birer heykel gibi dondurdu.
-
Derinlik: 2.000 metrenin üzerinde.
-
Korunma Durumu: Gemilerin direkleri, dümenleri, oturma sıraları ve kargodaki amforalar tamamen sağlam.
-
Nadir Durum: Klasik dönemden kalan bir geminin bu denli bütüncül bulunması, dünya deniz arkeolojisinde bir ilk olarak kabul ediliyor.
Deniz Tabanında Tarih Şeridi
Keşfedilen 60’tan fazla batık, Karadeniz’in sadece hırçın bir deniz değil, binlerce yıldır doğu ile batı arasında işleyen devasa bir otoban olduğunu kanıtlıyor.
| Dönem / Köken | Buluntu Türü | Önemi |
| Roma Dönemi | Ticaret Gemileri | Akdeniz-Karadeniz hattındaki ticari yoğunluğu gösteriyor. |
| 17. Yüzyıl | Kazak Filoları | Bölgedeki askeri ve siyasi hareketliliğin izlerini taşıyor. |
| Bizans & Osmanlı | İkmal Gemileri | İmparatorlukların deniz hakimiyetini belgeliyor. |
| Klasik Dönem | Antik Savaş/Ticaret Gemisi | Antik gemi yapım tekniklerine dair en sağlam veri kaynağı. |
Kayıp Şehir Ropotamo: Tunç Çağı’ndan Kalan İzler
Araştırmalar sadece derin denizlerle sınırlı kalmadı. Bulgaristan kıyılarındaki Ropotamo bölgesinde, deniz seviyesinin yükselmesiyle sular altında kalan Erken Tunç Çağı’na ait bir sahil yerleşimi keşfedildi.
-
Konum: Günümüz deniz seviyesinin 2,5 metre altında.
-
Buluntular: Ev kalıntıları, ocaklar ve çömlek parçaları.
-
Süreklilik: Bu bölgenin Tunç Çağı’ndan sonra Yunan kolonistleri, Bizanslılar ve Osmanlılar tarafından kesintisiz bir liman olarak kullanıldığı saptandı.
“Bu keşifler, antik toplulukların iklim değişikliği ve yükselen deniz seviyelerine nasıl uyum sağladığını anlamamız için bize paha biçilemez bir veri seti sunuyor.” — Profesör John Adams
Sırada Ne Var?
Black Sea MAP projesi, su altındaki eski kıyı şeritlerini incelemeye devam ederek bölgenin binlerce yıllık jeolojik dönüşümünü haritalandırmayı sürdürüyor. Özellikle 2 kilometredeki bu batıkların dijital 3D modellerinin oluşturulması, tarih meraklılarının bu antik gemileri “sanal ortamda” ziyaret etmesine olanak tanıyacak.
