Dünyada eşlerin farklı soyadı taşımasını yasaklayan tek ülke olan Japonya’da, evlilik sonrası soyadı değişikliği zorunluluğundan kaçınmak isteyen bireyler aynı soyadına sahip kişilerle tanışma etkinliklerine katılıyor.
Tokyo’da düzenlenen özel bir buluşmada, soyadı “Suzuki” olan altı katılımcı bir araya gelerek yasal kısıtlamaları aşmanın yolunu aradı. Japonya’nın 1800’lü yıllardan kalma Medeni Kanunu, evli çiftlerin ortak bir soyadı kullanmasını şart koşuyor. Uygulamada çiftlerin yüzde 95’inde kadınlar kendi soyadlarından vazgeçmek durumunda kalıyor.
Soyadı Kaybına Karşı Pratik Çözüm Arayışı
Kariyerini, akademik kimliğini veya aile bağlarını korumak isteyen pek çok kişi için soyadı değişikliği zorunluluğu evliliğin önünde ciddi bir engel teşkil ediyor. “Asuniwa” projesini başlatan Yuka Maruyama, girişimin temel motivasyonunu şu sözlerle açıklıyor:
“İnsanlar soyadlarını değiştirme zorunluluğu yüzünden evlenmekten çekiniyor. Bu sorunu daha görünür kılmak için, halihazırda aynı soyadını paylaşanları eşleştirmek gibi mizahi bir fikir sunduk.”
Toplumsal veriler, mevcut yasaların modern beklentilerle çatıştığını ortaya koyuyor. İş dünyası lobisi Keidanren’e göre kadın yöneticilerin yüzde 82’si ayrı soyadı kullanımına destek veriyor. Araştırmalar, erkeklerin yüzde 46,6’sının, kadınların ise yüzde 36,6’sının soyadını değiştirmeye sıcak bakmadığını gösteriyor.
Etkinliklerde Ortak Deneyimler Paylaşılıyor
Katılımcıların tamamı aynı soyadına sahip olduğu için etkinlik boyunca sadece ilk isimler kullanılıyor. Devlet dairelerinde aynı isim çağrıldığında birden fazla kişinin ayağa kalkması gibi ortak anılar, katılımcılar arasında iletişim kurmayı kolaylaştırıyor. 33 yaşındaki katılımcı Taisho Suzuki, kendi soyadından vazgeçmek istemediğini ve başka bir “Suzuki” ile evlenmenin güvenli bir seçenek olduğunu belirtiyor.
Yasal Değişiklik Taleplerine Muhafazakar Direnç
Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Komitesi, Japon hükümetine yasayı değiştirme çağrısında bulunuyor. Ancak iktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP), farklı soyadı kullanımının geleneksel aile birliğini zedeleyeceği ve çocukların soyadı konusunda karmaşa yaşayacağı gerekçesiyle mevcut düzenlemeyi savunmaya devam ediyor.
Gelecek Etkinlikler Planlanıyor
Organizatörler, Suzuki buluşmasının ardından Japonya’nın diğer popüler soyadları için de benzer tanışma maratonları düzenlemeyi hedefliyor. Yakın gelecekte gerçekleştirilmesi planlanan etkinlikler arasında şunlar yer alıyor:
- Ito soyadlılar için tanışma toplantısı.
- Tanaka soyadlı bireylere özel buluşma.
- Ülkenin en yaygın soyadı olan Sato için geniş kapsamlı organizasyon.
Japonya, dünyada evli çiftlerin farklı soyadı taşıma hakkını yasal olarak tanımayan son ülke olma özelliğini sürdürüyor.
