İran yerel para birimi riyalin dolar karşısında tarihi bir çöküş yaşayarak rekor seviyeye gerilemesi, ülkede son üç yılın en kapsamlı protesto dalgasını tetikledi.
Pazar günü Tahran’daki Büyük Çarşı esnafının kepenk kapatmasıyla başlayan gösteriler, üçüncü gününde Tahran’ın ötesine geçerek birçok stratejik şehre sıçradı. Göstericiler ekonomik dar boğazı ve yüksek enflasyonu protesto ederken, bazı noktalarda sloganların doğrudan dini lidere ve rejime yöneldiği bildiriliyor.
Protestoların Yayıldığı Şehirler
Tahran’daki Kapalı Çarşı ve cep telefonu pazarlarında başlayan grev dalgası, kısa sürede şu şehirlere yayıldı:
-
İsfahan, Şiraz ve Meşhed: Esnafın geniş katılım gösterdiği büyükşehirler.
-
Karaj, Hemedan, Kirmanşah, Yezd ve Keşm: Sokak eylemlerinin ve polis müdahalesinin yaşandığı diğer noktalar.
Hükümetten Diyalog ve Atama Hamlesi
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, halkın öfkesini dindirmek adına diyalog çağrısında bulunarak İçişleri Bakanı’na protestocu temsilcileriyle görüşme talimatı verdi. Ekonomik krize müdahale kapsamında ise Merkez Bankası’nda kritik bir değişikliğe gidildi:
-
Yeni Atama: Görevden alınan Muhammed Rıza Farzin’in yerine, eski Ekonomi ve Maliye Bakanı Abdülnasır Hemati Merkez Bankası Başkanı olarak atandı.
Trump ve Netanyahu Görüşmesinde İran Gündemi
Florida’da bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’daki durumu yakından takip ettiklerini açıkladı.
-
Ekonomik Çöküş: Trump, İran ekonomisinin “çökmüş durumda” olduğunu ve halkın mutsuzluğunu vurguladı.
-
Saldırı Sinyali: Trump, İran’ın nükleer veya füze programına devam etmesi halinde İsrail’in düzenleyeceği yeni hava saldırılarına destek vereceğini açıkça ifade etti.
“Buz Sisi” ve Güvenlik Tedbirleri
Bazı eyaletlerde (Tahran, Elborz, Kum, Hemedan vb.) okul ve kamu kurumlarının “şiddetli soğuk ve enerji tasarrufu” gerekçesiyle tatil edilmesi, kamuoyunda protestoların büyümesini engellemeye yönelik bir güvenlik tedbiri olarak yorumlanıyor. Güvenlik güçlerinin bazı bölgelerde kalabalığı dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandığı gelen bilgiler arasında.
