İsviçre’nin ne bir başkentinin ne de tek bir resmi dilinin olması, aslında bir eksiklik değil; ülkenin “tarafsızlık” ve “uzlaşı” üzerine kurulu genetiğinin bir sonucudur. Dünyanın en düzenli ülkelerinden biri olan İsviçre, bu merkezi olmayan yapısı sayesinde yüzyıllardır istikrarını koruyor.
İşte bu “kuralsızlığın” ardındaki mükemmel işleyişin detayları:
Bern: Başkent Değil, “Federal Şehir”
Pek çok kişi Bern’i İsviçre’nin başkenti sansa da, anayasal olarak böyle bir tanım mevcut değildir. 1848 yılında kantonlar (eyaletler) arasında bir denge kurmak amacıyla Bern, idari merkez olarak seçilmiştir.
-
Neden Bern?: Zürih ve Cenevre gibi ekonomik ve kültürel devlerin birbirine üstünlük kurmasını engellemek için, daha “mütevazı” bir konumda olan Bern bir nevi arabulucu bölge olarak belirlenmiştir.
-
Sembolik Eşitlik: Hiçbir kantonun diğerinden daha “üstün” veya “merkezi” hissetmemesi, İsviçre’nin kantonel yapısının temelini oluşturur.
Dört Dilli Bir Mozaik: “İsviçrece” Neden Yok?
İsviçre’de tek bir ulusal kimlik yaratmak yerine, mevcut kültürel kimliklerin korunması esas alınmıştır. Bu kapsamda ülkede dört dil resmi statüdedir:
-
Almanca: Nüfusun yaklaşık %60’ı tarafından konuşulur.
-
Fransızca: Batı bölgelerinde hakimdir (%20).
-
İtalyanca: Güneydeki Ticino kantonunda konuşulur (%8).
-
Romanşça: Nüfusun %1’inden azı tarafından konuşulsa da kültürel miras olarak korunur.
Kaos Yerine Düzen: Kanton Sistemi
İsviçre’nin başarısının anahtarı, yetkinin tek bir merkezde değil, 26 kantonda toplanmış olmasıdır. Her kanton; eğitim, sağlık, vergi ve hatta resmi dil konusunda kendi kararlarını verir. Bu sistem sayesinde:
-
Farklı dil konuşan topluluklar kendi bölgelerinde özgürce yaşar.
-
Kararlar “tepeden” değil, halkın doğrudan katıldığı referandumlarla (doğrudan demokrasi) alınır.
-
Farklı dillerden insanlar bir araya geldiğinde ortak dil olarak genellikle İngilizceye başvurulması ise modern İsviçre’nin ilginç bir gerçeğidir.
İsviçre Hakkında İlginç Bir Bilgi
İsviçre’nin bir başkentinin olmaması gibi, bir devlet başkanı da yoktur. Ülkeyi, her yıl içlerinden birinin sembolik olarak “başkan” seçildiği 7 kişilik bir federal konsey yönetir. Bu, gücün tek bir kişide toplanmasını engellemek için dünyada eşine az rastlanan bir yönetim biçimidir.
