ABD Federal Temyiz Mahkemesi, Donald Trump döneminde “Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası” (IEEPA) kapsamında yürürlüğe giren gümrük vergilerinin yasa dışı olduğunu tescilleyerek, ithalatçı firmalara milyarlarca dolarlık iade sürecini başlattı.
Hükümetin süreci yavaşlatma çabaları mahkeme duvarına çarptı. Federal Temyiz Mahkemesi, iade sürecinin karmaşıklığını öne sürerek 90 günlük ek süre isteyen Adalet Bakanlığı’nın talebini reddetti ve “mahkeme emrinin gecikmeksizin uygulanmasına” hükmetti.
Hukuki Sürecin Kilometre Taşları
Dava süreci, başkanlık yetkilerinin sınırlarını belirleyen kritik kararlarla şekillendi:
-
28 Mayıs 2024: ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi, söz konusu tarifelerin başkanlık yetkisini aştığına karar verdi.
-
20 Şubat 2026: ABD Yüksek Mahkemesi, IEEPA yasasının başkana gümrük vergisi koyma yetkisi vermediğini belirterek uygulamayı tamamen “yasa dışı” ilan etti.
-
27 Şubat 2026: Adalet Bakanlığı, sürecin “kaosa” yol açabileceği savunmasıyla 90 günlük ek süre talep etti.
-
Mart 2026 (Güncel): Federal Temyiz Mahkemesi, hükümetin karşı başvurusunu reddederek iadelerin önündeki son engeli kaldırdı.
Hükümetin “Kaos” Savunması Neden Reddedildi?
ABD Adalet Bakanlığı avukatları, geçmişte benzer iade işlemlerinin yıllarca sürdüğünü ve sürecin aceleye getirilmesinin teknik ve bürokratik bir kriz yaratacağını savundu. Ancak mahkeme, ithalatçı firmaların haklarının daha fazla ihlal edilmemesi gerektiğine karar verdi. Mahkeme, Uluslararası Ticaret Mahkemesi’nin aylar önce verdiği kararın yürürlüğe girmesine hükmederek, firmaların iade taleplerinin derhal karşılanmasını şart koştu.
Kararın Küresel Piyasalar İçin Önemi
-
Başkanlık Yetkilerine Sınır: Karar, ABD başkanlarının ekonomik güvenlik gerekçesiyle tek taraflı gümrük vergisi koyma yetkisini hukuken daralttı.
-
Milyarlarca Dolarlık Geri Ödeme: Teknoloji, otomotiv ve tekstil gibi pek çok sektörden binlerce ithalatçı firmanın kasasına ciddi bir nakit girişi sağlanacak.
-
Hukuki Belirsizliğin Sonu: Yıllardır süren ve ABD dış ticaret politikasını gölgeleyen büyük bir belirsizlik, Yüksek Mahkeme ve Temyiz kararlarıyla kesin olarak noktalandı.
Kaynak: ABD Federal Temyiz Mahkemesi Karar Tutanağı
