Havacılık dünyasında teknolojiler süratle değişse de bir unvan 20 yıldır değişmedi. Lockheed Martin üretimi F-22 Raptor, hem performansı hem de astronomik maliyetiyle “Dünyanın En Değerli Savaş Uçağı” olarak rakiplerinin yanına yaklaşmasına müsaade vermiyor.
Simple Flying datalarına nazaran, gökyüzünün bu “yasaklı” efsanesine dair öne çıkan ayrıntılar şunlar:
Bir Tanesi 330 Milyon Doları Buluyor
F-22’nin fiyat etiketi hesaplama yoluna nazaran değişse de dudak uçuklatıyor:
-
Çıplak Maliyet: ABD Hava Kuvvetleri’ne nazaran yalnızca uçağın üretim maliyeti 143 milyon dolar.
-
Gerçek Maliyet: Ar-Ge ve program masrafları eklendiğinde bir uçağın maliyeti 334 milyon doların üzerine çıkıyor.
Neden Bu Kadar Değerli? (Üretim Tuzağı)
Uçağın bu kadar değerli olmasının temel sebebi, üretim adetlerinin düşürülmesi. Soğuk Savaş’ın bitmesiyle ABD ordusu küçülmeye gidince, planlanan 750 adetlik üretim 250’nin altına indirildi. Bu durum, ünite başına düşen maliyeti rekor düzeye taşıdı.
“Parayla Bile Satın Alınamaz”
F-22’yi özel kılan en kıymetli ayrıntılardan biri de “ulaşılamaz” olması.
-
İhracat Yasağı: ABD Kongresi, içerdiği yüksek teknoloji ve bâtın sırlar nedeniyle bu uçağın öteki ülkelere satışını kanunla yasakladı.
-
Tek Kullanıcı: Dünyada yalnızca ABD Hava Kuvvetleri envanterinde bulunuyor.
5. Jenerasyonun Atası
F-22, tam manasıyla hizmete giren birinci 5. kuşak savaş uçağı olma özelliğini taşıyor. Radara yakalanmama (stealth), süpersonik seyir suratı (supercruise) ve üstün hareket kabiliyeti ile hava üstünlüğü kavramını değiştiren uçak olarak kabul ediliyor.
