2026 yılı itibarıyla piyasa değeri, kalitesine göre 10 bin ile 50 bin dolar (yaklaşık 1.7 milyon TL) arasında değişen ambergris, bulunması tamamen şansa bağlı olan nadir bir hazine niteliği taşıyor. “Yüzen altın” olarak da adlandırılan bu madde, okyanusun derinliklerinden lüks parfüm şişelerine uzanan ilginç bir serüvene sahip.
Balinaların Hayatta Kalma Reçetesi
Ambergris, ispermeçet balinalarının sindirim sisteminde bir savunma mekanizması olarak üretilir. Balinalar, temel gıdaları olan kalamar ve ahtapotların sindirilemeyen sert gagalarının bağırsaklarına zarar vermesini önlemek için bu bölgede yağlı ve mumsu bir salgı üretir.
Zamanla bu sert parçaların etrafını kaplayarak katı bir kütle haline gelen madde, balinalar tarafından vücut dışına atılır. Başlangıçta ağır ve itici bir kokuya sahip olan bu kütle, asıl değerini okyanusta serbestçe yüzdüğü yıllar içinde kazanır.
Denizde Geçen Yıllar Değerine Değer Katıyor
Okyanusa ilk bırakıldığında koyu renkli olan madde; güneş ışığı, tuzlu su ve atmosferik etkilerle doğal bir oksidasyon sürecine girer. Zamanla rengi açılan ve gümüş grisinden “beyaz altın” rengine dönen kütle, ağır kokusunu kaybederek parfümeri dünyasının aradığı o tatlı, topraksı ve kalıcı aromaya kavuşur.
Lüks parfümlerde kokunun kalıcılığını artıran en güçlü “sabitleyici” (fiksatif) olarak kullanılan ambergris, sentetik alternatiflerine rağmen doğal yapısıyla paha biçilemez bir hammadde olmayı sürdürüyor.
Katı Yasal Kurallara Tabi
Ambergris arayışı dünya genelinde birçok kişiyi sahillere çekse de, bu değerli maddenin ticareti katı kurallara bağlanmıştır. İspermeçet balinaları koruma altındaki türler arasında yer aldığı için, bu maddeyi elde etmek amacıyla balinalara doğrudan müdahale edilmesi kesinlikle yasaktır.
Ticari olarak ambergris arzı, sadece denizde kendiliğinden yüzen veya dalgalarla kıyıya vuran kütlelerin bulunmasına dayanır. ABD gibi bazı ülkelerde ticareti tamamen yasak olsa da; İngiltere, Fransa ve diğer Avrupa Birliği ülkelerinde sahilde tesadüfen bulunan parçaların ticari amaçla toplanması ve satılması yasal kabul edilmektedir.
