ABD Savunma Bakanlığı raporu, dünyanın en pahalı savaş uçağı projesi F-35 filosunun bakım sorunları nedeniyle 2024 yılının yarısını yerde geçirdiğini ortaya koydu.
Türkiye’nin de tedarik gündeminde yer alan F-35 savaş uçakları hakkında ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Başmüfettişlik Ofisi tarafından hazırlanan 19 Aralık tarihli rapor, projedeki ciddi aksaklıkları gözler önüne serdi. Rapora göre, dünyanın en gelişmiş hayalet uçağı olarak tanıtılan F-35 filosu, 2024 mali yılı boyunca ortalama “yalnızca yüzde 50 oranında uçuşa hazır” olabildi.
Yedek parça krizi vurdu
Uçakların yılın yarısında havalanamamasının temel nedeni olarak bakım süreçlerindeki zayıf performans ve yedek parça yetersizliği gösterildi. Denetim raporunda, filonun bu aksaklıklar yüzünden temel askeri hizmet gereklerini karşılayamadığı vurgulandı.
Uçmayan uçaklara 1,7 milyar dolar ödeme
Rapordaki en dikkat çekici detaylardan biri de finansal yönetim oldu. Pentagon’un, uçakların uçuşa hazır olma oranındaki düşüklüğe rağmen üretici firma Lockheed Martin’e herhangi bir ekonomik yaptırım uygulamadığı ve 1,7 milyar dolarlık ödemeyi tam yaptığı belirlendi. Rapor, Pentagon’un kötü idame performansı konusunda şirketi doğrudan sorumlu tutmaktan kaçındığına işaret etti.
Şirketten “teşvik” açıklaması
Lockheed Martin sözcüsü ise yıl başında sorunların kök nedenine yönelik bir plan hazırladıklarını, bu kapsamda yedek parça tedarikini artıracaklarını savundu. Sözcü ayrıca, yeni idame sözleşmesinin filonun operasyonel hazırlığını artırmak için şirkete teşvikler getirdiğini ifade etti.
Maliyet artıyor, talep düşüyor
Toplam maliyeti 2 trilyon doları aşan proje, uzun süredir motor arızaları ve kalite kusurlarıyla eleştiriliyor. ABD Hava Kuvvetleri, artan maliyetler nedeniyle Haziran ayında yaptığı bildirimle 2026 yılı için talep ettiği F-35 sayısını yarıya indirmişti.
