Petrol fiyatlarındaki tırmanış, dolara yönelik güçlü talep, uzun süre yüksek kalması beklenen faizler ve küresel büyümeye ilişkin endişeler değerli metallerde iki aydır süren kayıplara yol açtı. ABD/İsrail-İran Savaşı’nın patlak vermesiyle emtia piyasalarında başlayan sert dalgalanma neticesinde altın, gümüş, platin ve paladyumda gerileme kaydedildi.
Sene başında 4 bin 313 dolar seviyesinde bulunan ons altın, ocakta 5 bin 600 doları test ederek rekor kırmasının ardından söz konusu ayı yüzde 12,4 yükselişle 4 bin 849 dolardan kapattı. Şubat ayını yüzde 8,5 artışla geçen ons altın, ABD ile İran hattındaki gelişmeler sebebiyle martta yüzde 11,32 gerileyerek 2008 krizinden bu yana en sert aylık düşüşünü yaşadı.
Yılın ilk yarısını yüzde 7,1 kayıpla tamamlayan ons altın, temmuzda yüzde 1, ağustosta yüzde 10 yükseldi. Orta Doğu’daki belirsizliklerin sürmesiyle eylülde yüzde 6,6 azalarak 4 bin 157 dolara inen ons altın, ekim ayını da yüzde 6,8 düşüşle 3 bin 876 dolardan tamamlayarak temmuzdan bu yana ilk kez 4 bin dolar eşiğinin altına indi.
Gümüş, Platin ve Paladyumda Kritik Seviyeler Kırıldı
Yıla 71 dolardan başlayan ons gümüş, ocakta 121,7 dolarla rekor kırıp ayı yüzde 17,3 kazançla geçti ve şubatta yüzde 12,6 artışla 93,8 dolara ulaştı. Savaş koşullarıyla martta yüzde 19,9, nisanda yüzde 1,9 gerileyen ons gümüş; mayısta yüzde 2,2 yükselse de haziranda yüzde 22 kayıpla 58,7 dolara inerek ilk yarıyı yüzde 17,3 zararla kapattı.
Temmuzda yüzde 1,7 azalarak 57,7 dolara düşen, ağustosta yüzde 13,5 artarak 65,5 dolara çıkan, eylülde yüzde 7,6 kayıpla 60,5 dolara inen ons gümüş; ekimde yüzde 18,8 düşüşle 49,1 dolara gerileyerek Kasım 2025’ten bu yana ilk kez 50 doların altına indi.
Küresel arz sorunlarıyla ocakta 2 bin 923,3 dolarla zirve yapan ons platin, ilk iki aydaki kazanımlarının ardından martta yüzde 17,2 kayıpla 1960,1 dolara indi ve ilk 6 ayı yüzde 24,4 kayıpla bitirdi. Temmuz ve ağustostaki toparlanmanın ardından eylülü yüzde 4,6 kayıpla 1712 dolardan kapatan ons platin, ekimde yüzde 16,2 gerileyerek 1434 dolara çekildi.
Benzer bir ivmeyle ilk çeyreği dalgalı geçiren ve ilk yarıda yüzde 24,2 eriyen ons paladyum, temmuz ve ağustostaki yükselişlerin ardından eylülde yüzde 11,1, ekimde yüzde 19,1 gerileyerek Haziran 2025’ten bu yana ilk defa 1000 dolar seviyesinin altına indi.
Uzman Değerlendirmesi: Satış Baskısının Nedenleri
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, yüksek enerji maliyetlerinin kıymetli metaller üzerindeki baskıyı artırdığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
Enflasyon beklentileri artınca faizlerde yukarı yönlü seyir görüyoruz. Böyle olunca da dolar endeksinin güçlü kaldığı ve ekonomik büyümede de yavaşlama gibi iki tane sonucumuz ortaya çıkıyor. Dolar endeksinin güçleniyor olması ve ekonomik büyümedeki yavaşlama, nakit ihtiyacını ve faizlere yönelmeyi beraberinde getiriyor. Yatırımcıların şu anda risksiz getiriye yani faizlere doğru yönelerek piyasalarda risk alınabilecek enstrümanlardan uzaklaştığını görüyoruz. Altın, gümüş, platin ve paladyum gibi kıymetli metaller de bu anlamda satış baskısına maruz kalıyor
Merkez bankalarının rezerv alımlarına karşın kurumsal aktörlerin çıkış yapmasının altın fiyatlarını aşağı çektiğini ifade eden Ergezen, IMF ile Dünya Bankasının büyüme tahminlerini düşürmesine değindi:
Ekonomilerde büyüme yavaşlayacak veya önceki beklentilere göre daha düşük olacak. Bunun sonucunda da talep tarafında yavaşlama bekleniyor. Gümüş de altına göre daha fazla endüstriyel alanda kullanıldığı için gümüş talebinde de yavaşlama bekleniyor. Dolayısıyla burada gümüş fiyatlarında da düşüşün altına göre daha fazla olduğunu görüyoruz. Tam tersi burada eğer savaş sonlarında petrol fiyatları gerilerse gümüşün bu sefer altına göre daha güçlü yukarı yönlü performans gösterdiğini görebiliriz. Küresel büyümedeki yavaşlama endişeleri, platin ve paladyumda çok daha etkili oluyor
Elektrikli araç piyasasındaki yükselişin platin ve paladyum talebini azalttığını, güçlü arzla birleşen bu durumun görünümü olumsuzlaştırdığını belirten Ergezen, savaşın sona ermesi senaryosuna ilişkin şu ifadeleri kullandı:
Bir miktar daha buradaki görüntünün olumsuz olduğunu söylememiz mümkün. Savaş biterse bir miktar yukarı yönlü tepki olacaktır ancak savaş bitse bile bir yükseliş trendi oluşmasını şimdilik beklemiyorum
